Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap
sabitfikir - dergi

Dosya


Dosya

Filmlerin ardındaki kısa öyküler




Toplam oy: 356

Edebiyat ve sinema kol kola girmiş yaşlı bir çift gibi birbirlerini destekleyerek yürümeyi sürdürüyor. Sinemanın edebiyata ilgisi her geçen gün artadursun, bu ihtiyar çiftin dostluğu sandığınızdan daha eskilere dayanıyor ve uzun zamandır edebiyat, sinemacılara ilham veriyor. Öyle ki birçoğumuzun beğeniyle izlediği bazı filmler aslında kısa öykülere dayanıyor. 

 

Christopher Nolan’ın adını dünya çapında duyurmasını sağlayan filmi Memento’nun hikayesi aslında ünlü yönetmenin kardeşi Jonathan Nolan’ın Memento Mori adlı öyküsüne dayanıyor. Jonathan Nolan öykünün kurgusunu Georgetown Üniversitesi’nde aldığı bir psikoloji dersinin etkisiyle oluşturmuş. Guy Pearce tarafından canlandırılan karakterin ismi Leonard iken öyküde aynı karaktere Earl ismi verilmiş. Jonathan Nolan’ın hikayesinde Earl bir akıl hastanesine kapatılmış.

 

 

Usta yönetmen Stanley Kubrick de edebiyattan ilham alanlardan. Yönetmenin başrollerini Tom Cruise ve Nicole Kidman’ın paylaştığı ünlü filmi Gözü Tamamen Kapalı yazar ve psikanalist Arthur Schnitzler’in 1926 yılında kaleme aldığı novellası Dream Story’ye dayanıyor. Psikanaliz ve cinsellik ekseninde şekillenen filmde doktor Bill Harford’ın eşinin o güne dek gizlediği cinsel arzularından haberdar olmasıyla hikaye de ivme kazanmaya başlıyor. Cinsel kıskançlık gerek filmin, gerekse novellanın ana temasını oluşturuyor.

 

 

Stanley Kubrick’in edebiyatla dirsek teması Gözü Tamamen Kapalı’dan ibaret değil. Dünya dışı yaşam fikrini büyüleyici bulan Kubrick’in yolu eninde sonunda bilimkurgu yazarı Arthur C. Clarke ile kesişmiş. Böylelikle ikili 2001: Bir Uzay Destanı filmi için kolları sıvamışlar. Kubrick insanlarda hayret uyandıracak, onları dehşete düşürecek, tabiri caizse terör estirecek bir film çekmek istediğini söyleyince yazar Arthur C. Clarke ona The Sentinel adlı öyküsünü önermiş. Bu öyküden yola çıkan ikili, senaryoyu da beraber kaleme almışlar. Böylelikle Arthur C. Clarke sadece bir ilham kaynağı olmakla kalmamış, filme doğrudan bir katkıda da bulunmuş.

 

Edebiyattan ilham alanlar sadece Batılı yönetmenler değil elbette. Sinema tarihinin en önemli ve etkileyici yönetmenlerinden Akira Kurosawa’nın imza niteliğindeki filmi Raşomon ilhamını Japonya’da kısa hikaye türünün babası olarak anılan Ryünosuke Akutagawa’nın 1915’te yazdığı Raşomon ve Korulukta adlı iki kısa hikayeden alıyor. Raşomon Kurosawa’ya dünya sinemasında bir yer kazandırdı, yazar Ryünosuke Akutagawa’nın adı ise Japon edebiyatının kayda değer ödüllerinden olan Akutagawa Ödülleri ile yaşatılıyor.

 

 

Cornell Woolrich’in 1942 tarihli kısa öyküsü It Had To Be Murder, korku sinemasının usta yönetmeni Alfred Hitchcock’un sadece ilgisini çekmekle kalmamış, aynı zamanda usta yönetmenin en bilinen filmlerinden Arka Pencere’nin de ilham kaynağı olmuş. Ayağını kırdığı için evden çıkamayan bir foto-muhabirin komşularını gözetlemeye başlamasıyla gelişen film bugün sinemanın en nadide işlerinden biri sayılıyor. Öyle ki 1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kütüphanesi tarafından seçilerek ABD Ulusal Film Arşivi’nde muhafaza edilmesine karar verildi.

 

 


 

 

* Kaynak: Flavorwire

 

* Manşet görseli: Özlem Isıyel

 

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Dosya Yazıları

Biyografik metinlerin çok azı Stefan Zweig’ınkiler kadar “keyif”le okunur kanısındayım. Örneğin Nietzsche’yle ilgili cümleleri, ilk okuduğumdan bu yana hafızamdaki yerini koruyor: “Bir Alpler otelinin altı franklık bir pansiyonunda ya da Ligurya kıyılarında derme çatma bir yemekhane. Kayıtsız müşteriler, çoğu ‘small talk’ denen küçük sohbete dalmış orta yaşlı hanımlar.

Şebnem İşigüzel, geçen seneye iki roman “sığdırmıştı.” Çalışma masasının fotoğrafını çekmek üzere, bu üretkenliğinin devam ettiğini düşünerek ziyaret ettik kendisini. Yanılmamışız!

 

 

 

Teknolojik gelişmeler, sanatçıların kullandıkları aracıları ve sanat ürünlerini tarih boyu dönüştürdü. Boya tüplerinin bulunması empresyonist ressamların kapalı mekanları terk etmesine imkan verdi; matbaanın gelişip yaygınlaşması romanları ve romancıları doğurdu; tek kişinin kullanabildiği ve nispeten ucuz video kameranın icadı performans sanatına yeni bir boyut kazandırdı.

Hikayelerini, romanlarını, şiirlerini okuduğumuz edebiyatçıların mektuplarını okumak, edebiyat tarihi meraklılarına ne sağlayacaktır? Örneğin, kimi zaman mektuplar, gazetelerde “açık mektup” ifadeleriyle yayımlanarak bir polemik başlangıcı olur ve dönemin edebiyat ortamına dair bize bilgiler verir.

Dünyanın farklı yerlerinden yazarlardan bahsedeceğim bir “küçük okumalar rehberi” için editörümle anlaşmıştım, ama Londra merkezli Granta dergisinin son sayısında (139. sayı) üçüncü kez Amerikan edebiyatının genç yazarları listesine yer verdiklerini gördüğümden, tüm yazıyı bu listede odaklamak istedim.

Söyleşi

Ahmet Faruk Kayral ile söyleşi:


"Her şeye rağmen, yine de bu konuyla ilgilenen binlerce kültürlü insan var."


Ece KARAAĞAÇ

 

 

 

 

ŞahaneBirKitap

Hayal edin. Bir mutluluk ve özgürlük hayali olsun ama bu. Bireysel, hatta bencilce isteklerinizi de kapsasın, tüm dünyayı ve insanlığı da içine alsın. Geleceğe dikin gözünüzü, tüm tarihi, geçmişi, mitleri, efsaneleri, masalları da koyun çantanıza. Sıkıcı olmayı unutun ama, eğlenceli, alaycı, neşeli, uçucu bir hayal dünyası kurun...

FikriSabit

Fikri Sabit, Ursula K. Le Guin'le aynı fikirdedir ey okur, edebiyat her zaman küçük bir kalabalığın ilgisini çeker, geriye kalan, kitlesel olan her şey doğası gereği poptur, piyasadır.

Geçtiğimiz hafta iki edebiyat dergisi –İzafi Dergisi ile Sarnıç Öykü-, kapandığını açıkladı arka arkaya. Hemen hemen aynı anda gelen bu iki haberin, bizim edebiyat ortamımız için bir haber değeri yok, maalesef. Ne de olsa edebiyat dergisi dediğimiz, kısacık bir ömre daha doğarken hapsolmuş, solgun bir heves demek bu ülke topraklarında. Bunda hepimiz hemfikiriz.