Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap
sabitfikir - dergi

Eleştiri

Eleştiri

Müzik // “İnsan şımarıyor”



Toplam oy: 12
Bob Dylan // Çev.Taciser Belge, Nergis Perçinel, İpek Ruhnaz Üstüner
Kara Plak
Dylan’ın New York’a gelişi ile başlayan Kayıtlar, geçmişe dönüşlerle Minnesota’daki çocukluk ve gençlik yıllarını, albüm kayıtlarını ve yolunun kesiştiği insanları da kapsıyor.

Anı kitapları okumak keyiflidir; bildiğimiz, tanıdığımız insanlar ne yapıp etmiş, bugünlere nasıl gelmiş merak ederiz. Dedikoduyu da severiz tabii. Ama bizi anı kitaplarına asıl olarak çeken, son sayfa da çevrildiğinde bıraktığı histir. Bu hissiyse "samimiyetle mi yazılmış, yoksa gerçek hayatta uğraşıp didinilerek yaratılan personaya ihanet etmemek mi esas alınmış?" sorusunun yanıtı belirler.


Büyük personasını şarkılarındaki samimi dille kurmuş ve artık "Nobel Ödüllü bir şair" olan Bob Dylan’ın anı kitabı Kayıtlar, ilk cildiyle kitapçılardaki yerini aldı. İlk cilt demişken, kitap piyasaya ilk sürüldüğünde üç cilt olarak planlandığı duyurulmuştu. Ancak üzerinden yıllar geçmesine rağmen ikinci cildi çıkmış değil. Üstelik akıbetleri de belli değil. (2010’da Rolling Stone dergisi Dylan’ın şimdilik ikinci cildi yazmak gibi bir planı olmadığını duyururken, 2012’de yaptıkları röportajda Dylan’ın kitap üzerine çalıştığını, hatta bir iki bölümünü tamamladığını söylemişti. Öyle veya böyle yıllar yılı çıkmayan bu diğer ciltler yayımlanmış kitabın kapağında kocaman yazan "birinci cilt" ibaresini de artık komik ve tatlı bir detaya dönüştürmüş durumda.)

 

Dylan’ın New York’a gelişi ve Columbia plak şirketiyle anlaşması ile başlayan Kayıtlar: Birinci Cilt, geçmişe dönüşlerle Minnesota’daki çocukluk ve gençlik yıllarını, albüm kayıtlarını ve yolunun kesiştiği insanları kapsıyor. Dylan, tam da kendisinden beklendiği gibi, okurların en meraklı olduğu sansasyonel olayları ve şöhretinin zirvesini yaşadığı 60’lı yılları üstünkörü geçerek daha çok başarısızlıklarında, hayal kırıklıklarında odaklanıyor. Otorite figürleri, bir anda hayatına çöken şöhret, üstüne yapışan yaftalar, kontrolü dışında omuzlarına yüklenen sorumluluklar gibi onun rahatsız eden her şeyi, tıpkı sanatını etkileyen müzisyenleri, yazarları, şairleri, ressamları, dostlarını, iş arkadaşlarını, toplumsal olayları anlattığı gibi açıkyüreklilikle değerlendiriyor ve aktarıyor.

 

Dylan’ın ve müziğinin meraklıları, özellikle New York yıllarını anlattığı bölümü çok seveceklerdir eminim. Çünkü şehre ve o dönemin karakterlerine bakış açısından şarkı sözlerinin temelleri keşfedilebiliyor; kullandığı imgeler ve sert/çarpıcı geçişler daha da anlamlanıyor. Yani Dylan, son paragrafta vurguladığı "Yaşayan Ölülerin Gecesi"nden çıkış yolunu şarkılarında arıyor, hikayesiniyse bu kitapta yazıyor. "Müzik hakkında yazanların, genellikle, müzik yapmanın nasıl bir his olduğuna dair hiçbir fikri yoktur. Ama bu yazdığım kitapla birlikte ‘Kitap hakkında yazan bütün bu insanlar, abi, hepsi ne konuda yazdıklarının çok farkındalar’ dedim. İnsan şımarıyor. Hepsi konuya benden daha hâkimdi. Kitap hakkında çıkan yazılardan bazıları beni neredeyse ağlatacaktı – iyi anlamda. Bugüne kadar hiçbir müzik eleştirmeni bana böyle hissettirmedi."

 

 

 

*Kitapta konu edilen şarkılardan oluşan çalma listesi için tıklayınız.

 

 


 

 

Görsel: Servet Kesmen

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Eleştiri Yazıları

“Roman ve şehir birbirine benzer. Bir sonraki sayfada ya da bir sonraki sokakta neyle karşılaşacağımızı bilemeyiz,” diyor Michal Ajvaz bir söyleşisinde. Öteki Şehir adlı romanında da, hem bir kitabın sayfalarında hem de bir şehrin sokaklarında başka dünyalara doğru çıkılan tuhaf bir yolculuğun öyküsünü anlatıyor.

 

1987 yılında Phosphore dergisine verdiği bir röportajda, “Bir yazar olarak işim, felsefenin temel meselelerini herkesin kolaylıkla anlayabileceği simgesel bir anlatımla erişilir kılmaktan ibarettir,” diyen Fransız yazar Michel Tournier’nin felsefi denemelerini içeren Düşüncelerin Aynası, yakın bir zaman önce Türkçede de yayımlandı.

 

Yazan kişinin yazdığı her metnin –bunu belirtse de, belirtmese de– öyle ya da böyle otobiyografik olduğu, onun yaşamından kesitler veyahut izler taşıdığı gerçeği bir tarafa, bir yazarın bile isteye otobiyografik –üstelik kurmaca– bir metnin başına oturması ve oradan kendini imha etmeden kalkması zor bir yolculuk. İnsanın kendi kendisinni ameliyat etmesi gibi bir şey bu.

Dönem filmleri ve dizileri gibi dönem romanları da bugünlerde revaçta. Bunun nedeni eskiye özlem mi, yoksa zamanı durduran bir şey mi, orası biraz muamma. Fakat fazla tartışma götürmeyen şey, geçmişin şimdilerde çoğumuzun üstüne geldiği. Vakti zamanında Fred Uhlman’ın da yüzleştiği durum buydu.

Sadece bizde değil, çizgi romanın endüstri olduğu ülkelerde bile olabiliyor, grafik romanla ilgili yanlış bir algı var. Sanılıyor ki, başlayıp biten bir serüveni anlatan her tek çizgi roman eseri grafik romandır. İlgisi yok; baskı niteliği, sunum, hacim veya başlayıp bitmesiyle açıklanamaz grafik roman.

Söyleşi

Tevfik Uyar’la söyleşi:


"Günümüz bilimkurgusu, bugünün teknolojilerini alıp daha da büyütmek şeklinde bir içeriğe sahip değil."


Ece KARAAĞAÇ

 

 

ŞahaneBirKitap

Hayal edin. Bir mutluluk ve özgürlük hayali olsun ama bu. Bireysel, hatta bencilce isteklerinizi de kapsasın, tüm dünyayı ve insanlığı da içine alsın. Geleceğe dikin gözünüzü, tüm tarihi, geçmişi, mitleri, efsaneleri, masalları da koyun çantanıza. Sıkıcı olmayı unutun ama, eğlenceli, alaycı, neşeli, uçucu bir hayal dünyası kurun...

FikriSabit

Fikri Sabit, Ursula K. Le Guin'le aynı fikirdedir ey okur, edebiyat her zaman küçük bir kalabalığın ilgisini çeker, geriye kalan, kitlesel olan her şey doğası gereği poptur, piyasadır.

Geçtiğimiz hafta iki edebiyat dergisi –İzafi Dergisi ile Sarnıç Öykü-, kapandığını açıkladı arka arkaya. Hemen hemen aynı anda gelen bu iki haberin, bizim edebiyat ortamımız için bir haber değeri yok, maalesef. Ne de olsa edebiyat dergisi dediğimiz, kısacık bir ömre daha doğarken hapsolmuş, solgun bir heves demek bu ülke topraklarında. Bunda hepimiz hemfikiriz.